Thomas: gedemotiveerd, of gewoon niet de juiste aanpak?

Thomas: gedemotiveerd, of gewoon niet de juiste aanpak?

Thomas komt traag op gang

Daar zit je dan, vol verwachting, klaar voor wat er de volgende les gaat komen. Aardrijkskunde staat er op het programma. Een van je favoriete vakken. Tenminste, dat denk ik. Ik mag je observeren. De basisschool leerkracht en de intern begeleider hebben mij gevraagd te kijken naar jouw manier van werken. Want, zo vertelde zij mij: ‘Thomas komt traag op gang, raffelt vervolgens zijn werk af en maakt erg veel fouten. En dat terwijl we er zeker van zijn dat er veel meer in hem zit.’

Te moeilijk voor de groep

Die trage start zie ik nu niet terug, vandaar mijn gedachte dat dit weleens een van je favoriete vakken zou kunnen zijn. Je pakt immers snel je boek, je pen en je werkschrift en luistert vol aandacht naar de introductie van de juf.

De eerste paar minuten dan, want de introductie duurt lang, veel te lang voor jou. Ik zie je steeds meer afhaken. Je bladert wat in je boek, begint wat te tekenen op een blaadje en maakt tot vervelens toe contact met je buurvrouw. Maar dan ineens steek je je vinger op. Je hebt dus ergens toch de uitleg van de juf gevolgd want je legt een link tussen hetgeen de juf vertelt over ondergrondse tunnels en de Deeltjesversneller waarover je veel gelezen hebt. Je hebt een punt en wilde graag je verhaal met de groep delen. Maar nog voordat je dat goed en wel kan gaan vertellen, onderbreekt de juf jou. ‘Dat wat je nu wilt gaan vertellen Thomas, laat dat maar even, dat is voor de groep misschien nog te moeilijk.’

De teleurstelling op je gezicht is zichtbaar. Je had zo graag willen vertellen over dat wat je echt interessant vindt. Je wordt verzocht je weer ‘aan te sluiten’ bij de groep om de klassikale instructie te volgen. Nu ben je echt afgehaakt, want vanaf dat moment, werken ho maar! De potloden van je buurvrouw afpakken is nu leuker.

Motivatieproblemen bij cognitief sterke leerlingen

Vanuit LUX: Licht op Onderwijs word ik vaak gevraagd scholen te ondersteunen op het gebied van (ernstige) motivatieproblemen bij cognitief sterke leerlingen. Tijdens de observaties in de groep en de gesprekken die ik met leerkrachten mag voeren zie en hoor ik leerkrachten worstelen met het passend maken van het onderwijs aan deze groep leerlingen. De wil bij leerkrachten is er zeker, maar hoe het onderwijs passend te maken in de dagelijkse onderwijspraktijk, daar ligt voor hen de uitdaging.

Wat bied je deze leerlingen aan, hoe bied je de juiste begeleiding, wat kunnen ze zelfstandig en waarbij hebben ze mijn hulp nodig? 

Het aanbieden van ‘extra’ verrijkende stof alleen is niet voldoende. Ook deze leerlingen hebben baat bij het krijgen van een goede instructie en het, samen met de leerkracht, reflecteren op hun schoolwerk. Maar waar deze leerlingen vooral baat bij hebben, is een gedifferentieerd aanbod. 

Wat ik de leerkracht van Thomas bij het nabespreken heb teruggeven, is dat Thomas baat heeft bij een korte(re) instructie. Om van daaruit zelfstandig aan de slag te gaan, waardoor hij vervolgens voldoende tijd over heeft voor zijn verrijkend werk. In het geval van Thomas was dat het maken van een project rondom de Deeltjesversneller en een presentatie die hij daarover wil geven.

Of Thomas echt gedemotiveerd is voor het tot zich nemen van kennis durf ik te betwisten. Wat ik wel denk te weten, is dat hij afhaakt omdat hij niet in voldoende mate wordt aangesproken op zijn cognitieve capaciteiten en zijn werkelijke honger om te leren. 

Kennis van en het oefenen in het verkrijgen van de vaardigheden die nodig zijn om gedifferentieerd te werken is een basis als we kijken naar het passend maken van onderwijs aan onze leerlingen. 

Het zit er dus, ook in het geval van Thomas, zeker in. Nu alleen nog de vraag; ‘hoe halen we het er dan uit?’ Dat hoeft niet moeilijk te zijn. Praat met hem, luister naar zijn behoefte, differentieer in je onderwijsaanbod en stel eisen aan zijn verrijkend werk. Dan zal je zien, Thomas gaat niet meer onderpresteren, maar floreren!

Het zegt overigens veel over de professionaliteit van de leerkracht van Thomas dat zij hulp heeft gezocht. Het is mooi dat ze weet dat ze het niet alleen hoeft te doen. Ze erkent dat ze handelingsverlegen is, waardoor we haar, en dus ook Thomas, kunnen helpen. 

En weet je, ik weet dat ze het kan!

Erik Jansen is trainer/coach bij LUX: Licht op Onderwijs.

Meer weten over de ondersteuning die LUX kan bieden? Neem contact met ons!